Από την Ήπειρο μέχρι την Κρήτη, τα έθιμα που κρατούν ακόμη
Ο γάμος στην Ελλάδα δεν είναι μόνο υπόθεση δύο ανθρώπων – είναι γιορτή που ενώνει οικογένειες, συγγενείς και φίλους. Παραδοσιακά, ο ρόλος της οικογένειας του γαμπρού ήταν ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς αναλάμβανε βασικά έξοδα και ετοιμασίες. Αν και σήμερα τα ζευγάρια οργανώνουν συχνά μόνα τους τον γάμο, οι ρίζες αυτών των εθίμων μένουν ζωντανές.
Παραδοσιακές υποχρεώσεις του γαμπρού
Σε γενικές γραμμές, η οικογένεια του γαμπρού:
-Φρόντιζε για το σπίτι του ζευγαριού (είτε το πρόσφερε είτε το εξόπλιζε).
-Αγόραζε τις βέρες, το βασικό σύμβολο της δέσμευσης.
-Κάλυπτε τη μουσική του γλεντιού, με ορχήστρα ή παραδοσιακούς οργανοπαίχτες.
-Έντυνε τον γαμπρό με το κοστούμι και τα αξεσουάρ του.
-Όμως, από τόπο σε τόπο, η παράδοση αποκτά τις δικές της πινελιές.
Στην Ήπειρο. Στην Ήπειρο, η οικογένεια του γαμπρού είχε τον πρώτο λόγο στο “στήσιμο” του σπιτιού. Συγγενείς και φίλοι έφερναν προικιά και δώρα, ενώ το στρώσιμο του κρεβατιού ήταν μεγάλο πανηγύρι. Η μουσική, συνήθως κλαρίνα, πληρωνόταν από τον γαμπρό, που έπρεπε να “κρατήσει” τον χορό όλη νύχτα.
Στην Κρήτη. Η παράδοση θέλει την οικογένεια του γαμπρού να αναλαμβάνει μεγάλο μέρος των εξόδων: το σπίτι, τα βόδια για το γλέντι (παλιότερα), ακόμη και το κρασί. Οι βέρες ήταν επίσης ευθύνη του γαμπρού, ενώ το γλέντι μπορούσε να κρατήσει τρεις μέρες – κάτι που φυσικά απαιτούσε γενναιόδωρη οικονομική στήριξη από την πλευρά του.
Στις Κυκλάδες. Στα νησιά, το έθιμο θέλει την οικογένεια του γαμπρού να αγοράζει τις βέρες και να καλεί τους μουσικούς. Το σπίτι συνήθως ερχόταν από την πλευρά της νύφης, οπότε ο γαμπρός “ισορροπούσε” με τη διασκέδαση και τα δώρα. Σε ορισμένα χωριά, μάλιστα, οι συγγενείς του γαμπρού έραβαν το κοστούμι του με παραδοσιακό υφαντό ύφασμα.
Στη Μακεδονία. Εκεί η οικογένεια του γαμπρού είχε χρέος να πληρώσει τον κουμπάρο – από τα στέφανα μέχρι το δώρο που θα του προσέφεραν. Οι βέρες θεωρούνταν αποκλειστικά δική τους ευθύνη, ενώ πολλές φορές πρόσφεραν και το αρνί για το παραδοσιακό γλέντι.
Σήμερα. Στη σύγχρονη εποχή, οι παραδόσεις γίνονται πιο ευέλικτες. Πολλά ζευγάρια μοιράζουν τα έξοδα ανάλογα με τις δυνατότητες των οικογενειών ή τα καλύπτουν όλα οι ίδιοι. Ωστόσο, σε αρκετές περιοχές συνεχίζουν συμβολικά:
*Οι βέρες εξακολουθούν να έρχονται από τον γαμπρό.
*Το νυφικό από την πλευρά της νύφης.
*Και το γλέντι… από όλους μαζί!
Συμπέρασμα: Από την Κρήτη μέχρι τις Κυκλάδες και από την Ήπειρο ως τη Μακεδονία, τα έθιμα αλλάζουν, όμως η ουσία παραμένει η ίδια: ο γάμος είναι ευκαιρία να δέσουν οι οικογένειες και να γιορτάσουν όλοι μαζί. Το ποιος πληρώνει τι έχει λιγότερη σημασία από το να υπάρχει αγάπη, γενναιοδωρία και χαρά στο μοίρασμα.
